- انجمن زنان پژوهشگر تاریخ -
 
 

 

پيش از شعله‌ور شدن آتش جنگ جهاني اول، در كشورهاي انگلستان و ايالات متحدهء آمريكا، انجمن‌هايي فعاليت داشتند كه هدف‌شان بهبود بخشيدن به زندگي جوانان، زنان و فراهم آوردن فرصت‌هاي مناسب براي زندگي بهتر آنان بود.

يكي از انجمن‌هاي قديمي، انجمن جواناني بود كه از سال 1844 ميلادي در لندن تشكيل شد و در سال 1851 انجمني مشابه آن در آمريكا شروع به كار كرد و هر دو انجمن، فعاليت‌هايي در زمينهء تهيهء مسكن، تامين امكانات لازم براي ازدواج به موقع جوانان، برپايي اردوگاه‌هاي تابستاني و فراهم ساختن وسايل تفريح جوانان انجام مي‌دادند. در اواخر دورهء قاجاريه، آن عده از ايرانيان كه به كشورهاي اروپايي سفر كرده يا از طريق مطالعهء نشريات خارجي، در جريان زندگي اجتماعي مردم در بقيهء نقاط دنيا قرار داشتند و از فعاليت آن انجمن‌ها و انجمن‌هاي مشابه در بقيهء مناطق جهان مطلع بودند، به فكر تاسيس انجمن‌هايي نظير آن‌ها در ايران افتادند، در آن زمان، شرايط زندگي ايرانيان، به‌گونه‌اي بود كه زنان و دختران، هيچ‌گونه حضوري در جامعه نداشتند و قسمت اعظم عمر آن‌ها در خانه سپري مي‌شد و چون بدون حضور زنان هيچ انجمني نمي‌توانست در رسيدن به اهداف خود توفيق كسب كند، عده‌اي از كساني كه علاقه‌مند به تقليد از راه ‌و رسم اروپاييان بودند، تصميم گرفتند، حركتي انجام دهند كه باعث باز شدن پاي زنان به فضاي جامعهء شهري شود و برآيند تصميم آن‌ها، تاسيس انجمني با عنوان انجمن آزادي زنان بود، كه هدف آن سامان‌دهي حضور زنان در اجتماع، علاقه‌مند ساختن آنان به مسايل و موضوعات اجتماعي و همچنين معاشرت اجتماعي را تعقيب مي‌كرد و متوليانش، نظامنامه‌اي نوشتند كه براساس آن، مقرر شد براي پيشگيري از تبعات قضيه، انجمن هيچ زن يا مرد تنهايي را به عضويت نپذيرد و تمام اعضاي آن از بين زوجين باشند. بعدها، تغييراتي در نظامنامه به وجود آمد و مقرر شد كه مردان، به اتفاق دختر و خواهر خود يا يكي از زنان و دختران خويشاوند نيز، مي‌توانند به عضويت انجمن درآيند. زناني كه در نخستين روزهاي شروع كار انجمن عضويت در آن را پذيرفتند عبارت بودند از: ميرزا باجي‌خانم، نواب سميعي، صديقه دولت‌آبادي، منيره خانم، گلين خانم موافق، افسرالسلطنه، خانم حكيم، خانم دكتر ايوب، شمس‌الملوك جواهر كلام، افنديه خانم، بانو جردن، فخر‌الملوك (دختر مرحوم شيخ‌الرئيس قاجار)، افتخارالسلطنه و تاج السلطنه (دختران ناصرالدين شاه قاجار) و عدهء ديگري كه امروزه نام و نشان دقيقي از آن‌ها در دست نيست. انجمن مذكور، هر پانزده روز يك بار تشكيل جلسه مي‌داد و بانيانش، براي آن‌كه تجمع مردان و زنان در يك مكان باعث جلب توجه كسي نشود، از همان ابتدا تصميم گرفتند محلي را براي برگزاري جلسات در نظر بگيرند كه در منطقه‌اي خلوت و كم تردد قرار داشته باشد و چون آن هنگام منطقهء فيشر‌آباد (خيابان سپهبد قرني فعلي) بيرون از شهر واقع بود و كم‌تر كسي در آن تردد مي‌كرد، مسوولان انجمن با شخصي غيرايراني به نام پرتيوا، كه در آن منطقه يك باغ پرورش گل داير كرده بود، به توافق رسيدند تا جلسات در محل باغ او تشكيل شود.

مذاكرات انجمن، فقط در اطراف اوضاع و احوال زنان كشور و مشكلات آن‌ها دور مي‌زد و سخنرانان بيش‌تر زنان بودند و گردانندگان انجمن، با چنين كاري قصد داشتند زمينه‌اي فراهم سازند تا كم‌رويي و خجالت زنان و دختران در عرصهء اجتماعي از بين برود و بتوانند در جامعه حرف بزنند و حقوقشان را بگيرند. انجمن مدت‌ها، به كار خود ادامه داد و اگر چه جلساتش با منتهاي مخفي‌كاري تشكيل مي‌شد، با مشكل خاصي مواجه نبود. اما يك نفر، كه اسمش مشخص نيست، اما اسناد و مداركي وجود دارد كه نشان مي‌دهد علاقه داشت به تنهايي و بدون همسرش عضو انجمن شود و انجمن براساس نظامنامهء خود حاضر به قبول عضويت وي نبود، نزد بسياري از بازاريان، به بدگويي از اعضاي انجمن پرداخت و كوشيد تا حركت آن‌ها را امري غيرشرعي قلمداد كند و به اين ترتيب، يكي از روزها، وقتي جلسهء انجمن تشكيل شده بود، جمع كثيري از مردم به سمت باغ پرتيوا حركت كردند. اما قبل از رسيدن آن‌ها به باغ، جواني كه كارگر مغازهء عكاسي بود، وقتي متوجه حركت مردم خشمگين شد، با دوچرخه‌اي كه در اختيار داشت، خود را به باغ پرتيوا رساند و حاضران را در جريان حادثه‌اي كه قرار بود اتفاق بيفتد، قرار داد، در نتيجه، اعضاي انجمن پراكنده شدند و مردم خشمگين وقتي به باغ رسيدند، جز پرتيوا و كارگرانش، كس ديگري را در باغ نديدند و به اين ترتيب، آن روز اتفاق خاصي نيفتاد، ولي چون احتمال وقوع حوادثي مشابه در آينده وجود داشت ادامهء فعاليت انجمن متوقف شد و بانيان آن در رسيدن به هدفي كه داشتند، ناكام ماندند.

 

 

منبع : روزنامه سرمايه

لینک نوشته
سه‌شنبه ۳ بهمن ،۱۳۸٥ - انجمن زنان پژوهشگر


جهت رويت مطالب قبلي به آرشيو وبلاگ مراجعه كنيد
 
انجمن زنان پژوهشگر تاريخ
اخبار وبلاگ ها
ليست وبلاگ ها

آمار و خروجی
  RSS 2.0  


Powered by:
پرشین وبلاگ