- انجمن زنان پژوهشگر تاریخ -
 
 

سخنران: دکتر اسماعیل حسن زاده

موضوع سخنرانی: زن در ایران سده پنجم و ششم هجری

در پی سلسله سخنرانی های ماهانه انجمن زنان پژوهشگر تاریخ، عصر روز چهارشنبه 3/7/87ش. سخنرانی دکتر اسماعیل حسن زاده با عنوان: "زن در ایران سده پنجم و ششم هجری" با حضور تعدادی از اساتید، پژوهشگران اعضای انجمن و علاقمندان به مباحث تاریخی و مطالعات زنان در محل دفتر انجمن برگزار شد. استادیار دانشگاه الزهرا در آغاز سخنرانی خود اظهار داشت: نگرش به زن با ظهور و گسترش اسلام دچار دگرگونی شد و شاخص های جدیدی برای منزلت بخشیدن به زن مطرح گردید.

با دور شدن جامعه اسلامی از معیارهای نخستین به تدریج تعارض بین فرهنگ دینی و رفتار اجتماعی پدید آمد که نا هنجاری های فکری و اجتماعی برآیند این تعارض بود. با گسترش این ناهنجاری ها، حافظان سنت های اجتماعی به دنبال یافتن ریشه آنها برآمدند و حضور زن در اجتماع را عامل مؤثر در تولید ناهنجاری های اجتماعی معرفی کردند.

هم زمان با به هم خوردن تعادل اجتماعی گونه ای از فرهنگ عامیانه شکل گرفت که تبلور عینی آن را می توان در داستان ها و حکایت ها جستجو کرد. با توجه به جایگاه حکایات و داستان های عامیانه در جهت دهی به فرهنگ عامیانه، سیمای زن نیز تحت تأثیر این فرهنگ قرار گرفت. سیمای زن در فرهنگ ایرانی اسلامی این دوره بیش از این که بر گرفته از واقعیت زندگی اجتماعی باشد، بر گرفته از فرهنگ عامیانه شکل گرفته در داستان ها و حکایات بود. حکایات موجود در فرهنگ عامه هر چند منبعی غنی برای شناخت جامعه است، اما همین منبع نیز ذهنیت جامعه را به سوی ابعاد منفی و نگاه حقارت آمیز به زن سوق داد و بروز تعصب یا غیرت، بیش از آن که برآمده از متون فقهی باشد، برآیند حکایات عامیانه بود.

دکتر حسن زاده در ادامه به بررسی موقعیت زنان در دوره حاکمیت ترکان پرداخت و گفت: در فضای سیاسی و اجتماعی آشفته پس از ورود ترکان به ایران، علیرغم افزایش نقش دولتی، دین در عرصه سیاسی و اجتماعی، نفوذ خود را از دست داد و دوری بدنه جامعه از ارزش ها و هنجارهای تبلیغی رسمی، نوعی آزادی قلم ایجاد کرد که برآیند این آزادی قلم، پدید آمدن حکایات و داستان های عامیانه مانند سندبادنامه و جوامع الحکایات عوفی بود. هر چند در پس ذهن نویسندگان این آثار نوعی آموزش سیاسی و اخلاقی نیز نهفته بود؛ اما این حکایات تأثیر آنی و سطحی خود را در جامعه گذاشت و نوع نگرش به زن در این دوره نیز برآیند گسترش حکایات است.

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


جهت رويت مطالب قبلي به آرشيو وبلاگ مراجعه كنيد
 
انجمن زنان پژوهشگر تاريخ
اخبار وبلاگ ها
ليست وبلاگ ها

آمار و خروجی
  RSS 2.0  


Powered by:
پرشین وبلاگ