- انجمن زنان پژوهشگر تاریخ -
 
 

به دعوت مؤسسه آمازون تعدادی از زنان منتخب پارلمان، شوراهای محلی و فعالان احزاب سیاسی از کشورهای ترکیه، مراکش و ایران روزهای 21 تا 23 نوامبر 2008م. به مناسبت شصتمین سالگرد اعطای حق رأی به زنان بلژیک، در نشستی که با همکاری ریاست پارلمان بروکسل، کمیساریای روابط بین الملل، مؤسسه برابری زنان و مردان و چند وزارتخانه این کشور، برگزار شد، شرکت کردند. فخرالسادات محتشمی پور رئیس هیأت مدیره انجمن نیز در کنار دیگر ایرانیان مدعو (خانم‌ها: شهلا شرکت، فریده غیرت، دکتر ناهید مطیع و دکتر فریبا بشیری) در این نشست شرکت کرد.

برگزارکنندگان این نشست سه روزه که با عنوان «زنان و سیاست» برنامه ریزی شده بود، به شرح موقعیت سیاسی زنان در حوزه های قدرت، پارلمان، شوراهای محلی و احزاب پرداختند. در ابتدای این برنامه خانم "سیمون سوسکین" نماینده مؤسسه آمازون سخنانی در ارتباط با برنامه همکاری مشترک زنان چهار کشور بلژیک، ترکیه، مغرب و ایران ایراد کردند. وی گفت: در سفرهایی که به ایران داشتیم در جریان روند پیشرفت همه جانبه زنان بویژه در بخش آموزش قرار گرفتیم و برای ما، تغییرنگاه عمومی نسبت به وضعیت زنان در ایران مهم بود و همچنین سفرهایی به ترکیه و مراکش انجام شد و با اعضای انجمن‌های غیردولتی این کشورها ملاقات‌هایی صورت گرفت و وضعیت حقوقی و جایگاه اقتصادی زنان مورد بررسی قرار گرفت و در سال 2007م. پس از نشستی که با حضور زنان سه کشور، برگزار شد محور اصلی فعالیت‌های مشترک «شرکت فعال زنان در عرصه سیاسی» قرار گرفت.

سیمون سوسکین در ادامه گفت: زمانی در دولت و پارلمان بروکسل هیچ زنی نبود ولی با تلاش‌های زیادی که توسط خود زنان و مردان همراه آنان صورت گرفت، زمینه برای مشارکت زنان در امور مختلف فراهم شد.

پس از آن گزارشی از جایگاه زنان در احزاب سیاسی بلژیک توسط نویسنده ای که مطالعات تخصصی درمورد نقش زنان در سیاست دارد، ارائه شد که محور مطالعات ساختار سیاسی و اساسنامه ها و رویه های اتخاذ شده توسط ده حزب سیاسی بود.

در ادامه تعدادی از نمایندگان پارلمان بلژیک دیدگاه های خود را در ارتباط با موضوع گردهمایی مطرح کردند. خانم دانیل کارن در صحبتهای خود از «بهشت همبستگی زنان» تقدیر کرد و گفت: حضور زنان در کنار هم، روح همبستگی را تقویت می کند و باعث می شود تهدیدهای بیرونی کمتر اثربخش باشند. وی سهمیه بندی برای زنان را در پارلمان کاملاً ضروری دانست و گفت: برای خروج از بحران‌های جهانی باید زنان از این موقعیت‌ها نهایت استفاده را بکنند.

در بخش بعدی، تجارب سه کشور مراکش و ترکیه و ایران مطرح شد که نمایندگانی از این کشورها تجربیات شخصی خود را در حوزه ای که فعالیت دارند، مطرح کردند. مراکشی ها تجارب خوبی در آموزش زنان برای حضور در شوراهای محلی و ترک ها برنامه ریزی هایی را برای قدرت گرفتن زنان در احزاب داشتند. تجارب ایرانیان در زمینه فعالیت زنان در احزاب سیاسی، نمایندگان پارلمان، شوراهای محلی، برنامه های آموزشی و توانمندسازی زنان نیز برای شرکت کنندگان در این نشست قابل توجه بود.

در ادامه رئیس پارلمان بروکسل گفت: پارلمان موظف است در مورد مسائل زنان حساس باشد و فلسفه تشکیل این نشست، پیگیری همین وظیفه است. در کادر مدیریتی پارلمان از مجموع 15 نفر، 14 زن هستند و تنها من مرد هستم. پارلمان بروکسل بیشترین تعداد زن را دارد که در همه حوزه های تخصصی مشارکت دارند و در مورد مسائل مهمی چون بودجه اظهارنظر می‌کنند، همانطور که در ادارات دولتی بیشترین زنان با رده های شغلی بالا حضور دارند. ما براین نکته تأکید داریم که برای زنان، صرفاً نماینده شدن هدف نیست بلکه پس از انتخاب باید پست‌های بالا را اشغال کنند. وی در پایان تأکید کرد در این پارلمان، حقوق زن محترم است.

تشکیل سه پانل تخصصی بررسی منشور اروپایی برابری زن و مرد در سطح محلی، نقش رسانه ها در توسعه برابری جنسیتی و رابطه متقابل سازمانهای غیر دولتی با شبکه های قدرتمندسازی زنان و نمایندگان منتخب، ارائه نقطه نظرات شرکت کنندگان از سه کشور، از برنامه های روز اول بود و در روزهای بعد، شرکت کنندگان در برنامه ضمن آشنایی بیشتر با حوزه‌های مرتبط، با حضور در سه منطقه بروکسل از نزدیک در جریان فعالیت های شوراهای محلی برای تبعیض زدایی و توجه به نیازهای زنان، قرار گرفتند

 

 

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


 جلسات هیأت مدیره انجمن زنان پژوهشگر تاریخ طبق روال همیشگی، هر دو هفته یکبار با حضور اعضای هیأت مدیره و بازرس برگزار می شود.

جلسه آذرماه، پس از مبادله اخبار گوناگون در حوزه تاریخ و مطالعات زنان، خانم محتشمی پور رئیس هیأت مدیره انجمن گزارشی از سفرشان را به بلژیک جهت شرکت در همایش بین المللی «زنان و سیاست» که توسط پارلمان بروکسل، کمیساریای روابط بین الملل، مؤسسه برابری زنان و مردان و چند وزارتخانه این کشور ترتیب داده شده بود ارائه داد. در ادامه مروری بر فعالیت های هفته های اخیر انجمن شد و بر زمان بندی جلسات کمیته (پژوهش، آموزش و تشکیلات) تأکید گردید. موضوعات دیگری پیرو امور جاری انجمن مطرح گردید که اهم آنها عبارتند از:

-         پی گیری مستمر مسئولین کمیته ها در ارتباط با امور مربوطه و ارائه گزارش

-         پی گیری فعالیت های شعب در بخش های پژوهشی

-         تصمیم گیری در باب برگزاری کلاس های آموزشی و پی گیری آن بوسیله کمیته آموزش

بحث سمینار سال آینده، آخرین دستور کار هیأت مدیره بود که نظرشان را در مورد اعضای هیأت علمی ارائه کردند و مقرر گردید روز سه شنبه 3/10/1387ش. اولین جلسه هیأت علمی در دانشگاه الزهراء با حضور اساتید و اعضای کمیته پژوهش برگزار شود.

همچنین در باب انتشار فراخوان مقالات مقرر گردید بعد از تشکیل جلسه هیأت علمی، فراخوان سمینار به زبان فارسی و انگلیسی تهیه شود. همچنین مکاتباتی برای حمایت از سمینار با مراکز و مؤسسات صورت گیرد.

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


سخنران: دکتر نسرین فقیه ملک مرزبان

موضوع سخنرانی: زن در حکایات عطار نیشابوری  

در پی سلسله سخنرانی های ماهانه انجمن زنان پژوهشگر تاریخ، عصر روز چهارشنبه 6/9/1387ش. سخنرانی خانم دکتر نسرین فقیه ملک مرزبان با عنوان "زن در حکایات عطار نیشابوری" با حضور تعدادی از اساتید، پژوهشگران، اعضای انجمن و علاقمندان به مباحث تاریخی و مطالعات زنان در محل دفتر انجمن برگزار شد. استادیار دانشگاه الزهراء در این زمینه سخنانی ایراد فرمودند که خلاصه آن بدین شرح می باشد:

میان آثاری که به عطار نسبت می دهند، د رتعلق چهار مثنوی مصیبت نامه، الهی نامه، اسرار نامه و منطق الطیر به وی تردیدی نیست. فرید الدین عطار نیشابوری روح دریایی خود را با شوری شیرین در حکایات و تمثیل ها عرضه می دارد و معانی نغز و مفاهیم گرانی را در تبیین معارف و دیدگاه خود بدین صورت بیان می دارد. در بسیاری از حکایات این مثنوی ها از شخصیت زنان بهره گرفته شده و در ترکیب ساختاری قصه ها، کاردکردی مؤثر از ایشان به دست داده شده است.

دکتر فقیه در ادامه افزود: نسبت استفاده از شخصیت زنان در این حکایات با دیگر انواع شخصیت ها قابل ملاحظه است و تناسبی عادلانه در آنها دیده می شود. مقام و شخصیت زن در بسیاری از حکایات محترم است و مفاهیم ارزنده ای از زبان و کنش ایشان ابلاغ می شود. صفات زنانه به نیکی در ساختار حکایت مورد بهره برداری قرار می گیرد و ننگ و عار شمرده نمی شود.

به نظر می رسد که دیدگاه عطار که سابقه ای درخشان در حکمت و دانش دارد درباره زنان به صورت عرفانی متعالی در این حکایات متجلی است که به خلاف روزگار خود شخصیت زن را همچون مرد در راه کمال و انسانیت تبیین می کند.

 

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


دفتر مرکزی انجمن زنان پژوهشگر تاریخ در تهران به منظور دیدار با اعضای انجمن شعبه تبریز سفر دو روزه ای را به آن شهر تدارک دید و در پی آن علاوه بر برگزاری جلسات مشترک با اعضای انجمن تبریز، بازدیدهایی را نیز از مراکز علمی فرهنگی استان آذربایجان شرقی به عمل آورد. نخستین بازدید، دیدار و گفتگوی دو جانبه انجمن زنان پژوهشگر تاریخ با مسئولین سازمان اسناد ملی شمال غربی کشور بود که صبح روز پنج شنبه مورخه 23/8/87ش. در محل سازمان اسناد تبریز انجام شد.

در ابتدای این دیدار آقای مسعود نقیب ریاست سازمان اسناد ملی شعبه تبریز ضمن خیر مقدم و تشکر از حضور اعضای انجمن به بیان تاریخچه شکل گیری آن سازمان پرداخت و در بخشی از سخنان خود اظهار داشت: سازمان اسناد ملی شمال غرب ایران از سال 1371ش. تأسیس شده است و اسناد فراوانی را در آرشیو خود نگهداری می کند. نفیس ترین و قدیمی ترین سند به دوره صفوی و سال 1188ق. اختصاص دارد. اسناد امیرکبیر توسط خانواده ایشان به سازمان اهداء شده است و خانواده های ثقه الاسلام، خازن لشکر و مشیر نیز اسناد خود را تقدیم کرده اند. از موارد دیگر، وجود دستخط میرزای شیرازی در باب تحریم تنباکو، دستخط شیخ فضل الله نوری و اشعار منتشر نشده با دستخط شهریار است. علاوه بر آن، تعداد زیادی عکس، کتاب و نشریات نیز در سازمان اسناد ملی نگهداری می شود.

در ادامه نشست حاضر، خانم فخرالسادات محتشمی پور ضمن معرفی انجمن به بیان فعالیت های آن در طول یک دهه پرداخت و به برگزاری دومین سمینار بین المللی زن در تاریخ اسلام که آبان 88 در تهران برگزار خواهد شد، اشاره نمود.

بازدید از بنیاد ایران شناسی تبریز و گفتگو با مسئولین آن از دیگر برنامه های انجمن در این سفر بود. در ابتدای این نشست که با حضور اساتید دانشگاه تبریز، اعضای انجمن دفتر مرکزی و دفتر تبریز و مسئولین بنیاد ایران شناسی برگزار شد، خانم محتشمی پور ضمن تشکر از انجمن تبریز و چگونگی روند شکل گیری انجمن زنان پژوهشگر تاریخ در تهران به فعالیت های 10 ساله انجمن اشاره کرد و اظهار داشت: انجمن علاوه بر قابلیت هایی که در زمینه تاریخ و زنان دارد، به عنوان یک انجمن تخصصی به جایگاه مناسبی دست یافته و ارتباطاتی را با مراکز علمی فرهنگی برقرار کرده است.

طی این سفر، عصر روز پنج شنبه 23/8/87ش. نشست علمی نیز در محل بنیاد ایرانشناسی تبریز برگزار شد که خانم دکتر الهام ملک زاده از اعضای انجمن در دفتر مرکزی سخنرانی خود را با عنوان: "نگاهی به انجمن های زنان ارمنی تهران در تاریخ معاصر"  ایراد کرد. در این سخنرانی روند تأسیس انجمن خیریه زنان ارمنی تهران، ادوار فعالیت های انجمن خیریه زنان تهران، انجمن خیریه ارامنه و انجمن هایگین مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

بازدید از موزه ملی تبریز، مسجد کبود، گورستان تاریخی شادیاش مشایخ در حومه تبریز، مقبره الشعراء، امامزاده سید حمزه، بازار سنتی تبریز و روستای باستانی کندوان از دیگر برنامه های این سفر بود.

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


به دنبال استقبال پژوهشگران تاریخ از کارگاه آموزشی سندشناسی توسط استاد عماد شیخ الحکمایی که در دفتر انجمن برگزار شد، دومین کارگاه نیز روز پنج شنبه 16/8/87ش. به اجرا درآمد. در این جلسه شرکت کنندگان با واکاوی عمیق یک نمونه سند، پس از بازنویسی آن به طور عملی با سرفصل های مختلفی که در بررسی اسناد باید مورد توجه قرار گیرد، آشنا شدند. این سرفصل ها به شرح ذیل هستند:

آشنایی با ادبیات فارسی، تاریخ و فرهنگ، جامعه شناسی، ادبیات عرب، فقه و حقوق، رسم الخط و واژه شناسی

در خاتمه با توجه به تمایل شرکت کنندگان به استمرار این آموزش ها از استاد شیخ الحکمایی درخواست شد در صورت وسعت وقت دوره تکمیلی سند شناسی را برگزار کند.

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


طبق مصوبه هیأت مدیره انجمن به منظور پاسداشت اقدامات فرهنگی و فعالیت های پژوهشی اساتید ارجمند تاریخ در میزگرد پایانی امسال، انجمن علاوه بر ارائه گزارش فعالیت های علمی یک ساله خود، از شخصیت علمی و فرهنگی دکتر منصوره اتحادیه استاد تاریخ ایران و رئیس نشر تاریخ ایران، تجلیل به عمل خواهد آورد.

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


در جلسه مشترک رئیس هیأت مدیره و دبیر اجرایی دومین سمینار بین المللی زن در تاریخ اسلام با دکتر کاظم موسوی بجنوردی رئیس مرکز دائره المعارف بزرگ اسلامی، از ایشان به عنوان مشارکت کننده برای برگزاری هرچه با شکوه تر سمینار استمداد جسته شد.

در این جلسه محتشمی پور ضمن معرفی دبیر اجرایی سمینار، مشکل اصلی را محل مناسب برای برگزاری سمینار دانست و گفت: سالن همایش های رایزن و مجموعه امکانات جنبی آن به خوبی می تواند انتظارات ما را برآورده کند. با توجه به اینکه این امکانات در اختیار بخش خصوصی قرار گرفته است، رئیس مرکز دائره المعارف اظهار امیدواری کرد که بتواند قول مساعدی را برای در اختیار قرار دادن آن پس از بررسی های لازم بدهد.

در این جلسه همچنین در مورد برگزاری مراسم تجلیل از دکتر منصوره اتحادیه در تالار  امیرالمؤمنین مرکز در اسفند ماه سال جاری توافق صورت گرفت.

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


جلسات متعدد کمیته پژوهش با مدیریت دکتر نزهت احمدی دبیر دومین سمینار بین المللی زن در تاریخ اسلام که پاییز 88ش. از سوی انجمن زنان پژوهشگر تاریخ برگزار خواهد شد، در محل دانشگاه الزهرا تشکیل گردید.

در این جلسات که با  حضور ریاست انجمن، اعضای کمیته پژوهش و تنی چند از اساتید تاریخ برپا بود، تعیین محورهای سمینار و تعیین اعضای هیأت علمی آن از برجسته ترین مباحث قابل طرح بود. محورهای پیشنهادی عبارت بودند از:

-         زن و سیاست: ( زن و اندیشه سیاسی - زنان حکومتگر - زن و تحولات سیاسی)

-         زن و اقتصاد: ( زن و اقتصاد شهری - زن واقتصاد روستایی - زن و اقتصاد ایلی - زن و وقف - مشاغل خاص زنان)

-         زن و فرهنگ : ( هنر ادبیات - تعلیم وتربیت - آداب و رسوم - زن و اندیشه - زن و علم)

-         زن و اجتماع: ( حقوق خانواده بهداشت پوشش - امور خیریه - محافل زنانه - تفریح، سر گرمی، سفر- زن و عیاری زن و برده­داری)

علاوه بر آن مقرر گردید فراخوان سمینار هرچه سریع تر منتشر شود، مقطع تاریخی آن طی قرون 13 7هجری / 19 13میلادی باشد و نیز زمان برگزاری سمینار، آبان 88ش. و مکان آن، تهران باشد.

در خاتمه تأکید شد که پس از اعلام نظر هیأت مدیره و تعیین اعضای هیأت علمی سمینار، در اسرع وقت، نخستین جلسه هیأت علمی برای تصویب عنوان سمینار و محورهای آن تشکیل شود.

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


جلسات هیأت مدیره انجمن زنان پژوهشگر تاریخ طبق روال معمول، هر دو هفته یک نوبت با حضور اعضای هیأت مدیره و بازرس طی ماههای مهر و آبان برگزار شد.

در این جلسات، پس از مبادله اخبار گوناگون در حوزه تاریخ و مطالعات زنان مروری بر برنامه های جاری انجمن در سه بخش آموزش، تشکیلات و پژوهش صورت پذیرفت و پی گیری مصوبات توسط این کمیته ها مورد تأکید قرار گرفت. در مورد طرح پژوهشی بررسی تاریخچه پوشش زنان در ایران با توجه به عدم پذیرش آن از سوی پژوهشکده مطالعات فرهنگی اجتماعی وزارت علوم پیشنهاد شد تیمی از پژوهشگران داوطلب آن را انجام دهند که با توجه به عدم امکان تأمین بودجه آن توسط انجمن، خانم سیما سلطانی اجرای بخش پیش از اسلام این طرح را تقبل کرد.

به گزارش مسئول کمیته پژوهش زمان قطعی برگزاری دومین سمینار بین المللی زن در تاریخ اسلام آبان 88ش. / نوامبر 2009م. و مکان آن تهران خواهد بود و تاریخ مورد نظر از ابتدای قرن 13 تا ابتدای قرن 19 میلادی (برابر با قرن 7 تا 13 هجری قمری) خواهد بود.

پیشنهاد برگزاری دو کارگاه ویژه برای سمینار یکی به منظور "نقد و بررسی سمینارهای قبلی و ارائه نقاط قوت و ضعف آنها" و دیگری "آموزش چگونگی تدوین یک مقاله تاریخی مناسب در سمینارهای تخصصی" از مصوبات جلسات هیأت مدیره بود.

همچنین پی گیری دریافت کمک های داوطلبانه برای پیشبرد فعالیت های انجمن توسط خزانه دار، پی گیری طرح ارسالی انجمن به پژوهشکده مطالعات فرهنگی اجتماعی وزارت علوم، تشکیل جلسه مشورتی کمیته پژوهش با اساتید گروه تاریخ دانشگاه الزهرا و سفر به استان آذربایجان شرقی به منظور نظارت بر عملکرد شعبه انجمن و نیز برگزاری یک نشست علمی با حضور دکتر اتحادیه و برگزاری جلسه آموزشی تکمیلی سند شناسی، مورد تصویب قرار گرفت

در جلسات حاضر موضوعات دیگری مطرح گردید که اهم آن عبارت بودند از:

-         درخواست گزارش مستمر از مسئولین کمیته ها

-         پی گیری فعالیت های شعب در بخش های مختلف بویژه طرح های پژوهشی از سوی مراکز علمی و فرهنگی داخل کشور

-         استمرار برنامه های آموزشی

-         برنامه ریزی سفر به اصفهان به منظور دیدار و گفتگو با اعضای انجمن در آن شهر

-         چگونگی ارائه مقاله به دومین سمینار بین المللی زن در تاریخ اسلام

-         برگزاری جلسات مشترک انجمن با دانشجویان و فارغ التحصیلان دانشگاه الزهرا

-         برگزاری برنامه تجلیل از مقام علمی و فرهنگی دکتر منصوره اتحادیه تا پایان سال جاری

-         پی گیری امور مربوط به چاپ و انتشار مجموعه مقالات سمنیار زن در ادوار مختلف تاریخ ایران که سال 81 در شیراز برگزار شد.

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


سخنران: حجت الاسلام والمسلمین دکتر ابوالفضل شکوری

موضوع سخنرانی: زن و شهریاری در قرآن

نشست علمی آبان ماه انجمن با سخنرانی دکتر ابوالفضل شکوری روز چهارشنبه 1/8/87ش. برگزار شد. ایشان در بخشی از سخنان خود اظهار کرد: متاسفانه موضوع زن در قرآن تا کنون در میان پژوهشگران به طور جدی مورد بحث قرار نگرفته است و صرفاً تک نگاری ها و مطالعات پراکنده ای در این زمینه وجود دارد که در حال حاضر مهم ترین و بهترین منبع برای بررسی این موضوع، تفاسیر قرآن است.

در قرآن سوره هایی به نام زنان از جمله نساء، مائده، مریم، مجادله - گفتگوی انتقادی یک بانوی مسلمان با پیامبر اسلام در مورد حقوق شخصی زنان مانند طلاق و عدّه - و ممتحنه وجود دارد که مسائل و موضوعاتی را پیرامون زنان مطرح کرده است.

دکتر شکوری ضمن بحث درباره حضور زنان در جامعه بیان کرد که: قرآن، موضوع حضور اجتماعی زن را جدی گرفته و در آیات مختلف به این مسئله پرداخته است و حتی مشارکت سیاسی زنان توسط برخی آیات قرآن مورد تأیید قرار گرفته است. مسئله پادشاهی زن به طور مشخص در سوره نمل آمده است که از زنی یاد می کند که حضرت سلیمان توسط هدهد نامه ای برای او فرستاد و به خدایش فرا خواند. بلقیس در جلسه مشورتی که با بزرگان قومش می گذارد، علیرغم این که نظر آنان این بود که تسلیم نشود و با سلیمان بجنگد تا حمل بر ضعف آنان نشود، چون تصمیم نهایی را بر عهده او می گذارند، بنا را بر صلح می گذارد. این زن که حکومتی دموکراتیک و بخردانه دارد، تصمیم می گیرد هدایایی را سوی سلیمان بفرستد تا برخورد او را ببیند و تصمیم نهایی را بگیرد.

وی در خاتمه گفت: به طور کلی علما در رابطه با مشارکت سیاسی زنان دو دسته شدند: عده ای موافق آن هستند و عده ای دیگر مشارکت از جنس وکالت را پذیرفتند نه ولایت را و معتقدند زن می تواند نماینده مجلس، وزیر و شهردار شود، اما قضاوت و ریاست جمهوری و هر چه از جنس ولایت است برای زنان مجاز نیست، در حالی که طبق نظر اسلام جنسیت در سیاست و قضاوت ملاک نیست.

 

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


سخنران: دکتر اسماعیل حسن زاده

موضوع سخنرانی: زن در ایران سده پنجم و ششم هجری

در پی سلسله سخنرانی های ماهانه انجمن زنان پژوهشگر تاریخ، عصر روز چهارشنبه 3/7/87ش. سخنرانی دکتر اسماعیل حسن زاده با عنوان: "زن در ایران سده پنجم و ششم هجری" با حضور تعدادی از اساتید، پژوهشگران اعضای انجمن و علاقمندان به مباحث تاریخی و مطالعات زنان در محل دفتر انجمن برگزار شد. استادیار دانشگاه الزهرا در آغاز سخنرانی خود اظهار داشت: نگرش به زن با ظهور و گسترش اسلام دچار دگرگونی شد و شاخص های جدیدی برای منزلت بخشیدن به زن مطرح گردید.

با دور شدن جامعه اسلامی از معیارهای نخستین به تدریج تعارض بین فرهنگ دینی و رفتار اجتماعی پدید آمد که نا هنجاری های فکری و اجتماعی برآیند این تعارض بود. با گسترش این ناهنجاری ها، حافظان سنت های اجتماعی به دنبال یافتن ریشه آنها برآمدند و حضور زن در اجتماع را عامل مؤثر در تولید ناهنجاری های اجتماعی معرفی کردند.

هم زمان با به هم خوردن تعادل اجتماعی گونه ای از فرهنگ عامیانه شکل گرفت که تبلور عینی آن را می توان در داستان ها و حکایت ها جستجو کرد. با توجه به جایگاه حکایات و داستان های عامیانه در جهت دهی به فرهنگ عامیانه، سیمای زن نیز تحت تأثیر این فرهنگ قرار گرفت. سیمای زن در فرهنگ ایرانی اسلامی این دوره بیش از این که بر گرفته از واقعیت زندگی اجتماعی باشد، بر گرفته از فرهنگ عامیانه شکل گرفته در داستان ها و حکایات بود. حکایات موجود در فرهنگ عامه هر چند منبعی غنی برای شناخت جامعه است، اما همین منبع نیز ذهنیت جامعه را به سوی ابعاد منفی و نگاه حقارت آمیز به زن سوق داد و بروز تعصب یا غیرت، بیش از آن که برآمده از متون فقهی باشد، برآیند حکایات عامیانه بود.

دکتر حسن زاده در ادامه به بررسی موقعیت زنان در دوره حاکمیت ترکان پرداخت و گفت: در فضای سیاسی و اجتماعی آشفته پس از ورود ترکان به ایران، علیرغم افزایش نقش دولتی، دین در عرصه سیاسی و اجتماعی، نفوذ خود را از دست داد و دوری بدنه جامعه از ارزش ها و هنجارهای تبلیغی رسمی، نوعی آزادی قلم ایجاد کرد که برآیند این آزادی قلم، پدید آمدن حکایات و داستان های عامیانه مانند سندبادنامه و جوامع الحکایات عوفی بود. هر چند در پس ذهن نویسندگان این آثار نوعی آموزش سیاسی و اخلاقی نیز نهفته بود؛ اما این حکایات تأثیر آنی و سطحی خود را در جامعه گذاشت و نوع نگرش به زن در این دوره نیز برآیند گسترش حکایات است.

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


سخنرانی دکتر زهرا شجاعی

موضوع: بررسی جایگاه زن در قرآن

در پی سلسله سخنرانی های ماهانه انجمن زنان پژوهشگر تاریخ، عصر روز چهارشنبه 13/6/87ش. سخنرانی سرکار خانم دکتر زهرا شجاعی با عنوان: "بررسی جایگاه زن در قرآن" با حضور تعدادی از اساتید، پژوهشگران، اعضای انجمن و علاقمندان به مباحث تاریخی و مطالعات زنان در تالار امیر المؤمنین مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی برگزار شد.

استاد دانشگاه الزهرا با تأکید بر این نکته که قرآن در خطاب عام خود مرد و زن را مخاطب قرارداده است، وجود نگاه تبعیض آمیز به زن در قرآن را نفی کرد و گفت: وجود تفاوت به معنی رجحان و برتری نیست که برتری انسان ها در قرآن فقط به تقوای آنان است.

ایشان در بخشی دیگر از سخنان خود ضمن طرح واژه های مورد استفاده برای زنان به تقسیم بندی موضوعی این واژه ها پرداخت و آنها را در چند بخش بیان کرد که عبارت بودند از: ماهیت و خلقت زنان، مسائل فقهی زنان و مشاهیر زنان که موضوع اخیر به تاریخ و پژوهش های تاریخی مربوط می شود.

دکتر شجاعی در خاتمه اظهار داشت: در تاریخ ما که تاریخ مذکر است، اگر پرده ها کنار رود، نقش زنان به صورت تأثیر گذار نمایانده خواهد شد.

پس از پرسش و پاسخ پیرامون مباحث سخنران، فخرالسادات محتشمی پور با ارائه گزارشی از برنامه های انجمن برای برگزاری بخش دوم سمینار بین المللی زن در تاریخ اسلام، نظرات و دیدگاههای حاضرین در جلسه را در ارتباط با آن مهم خواند و از دکتر عبدالله ناصری نیز دعوت شد تا دیدگاه های خود را بیان کند. ایشان با توجه به شرایط خاصی که درآن قرار داریم خودشیفتگی را یکی از آفات تحقیق دانست و گفت: اگر کلی گویی، خودشیفتگی و استعجال به طور همزمان کنار گذاشته شود، نتایج خوبی به دست خواهد آمد. این برنامه با حضور میهمانان در ضیافت افطار سالانه انجمن به پایان رسید.

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


این فصل نامه متعلق به مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی است و مدیر مسئول آن دکتر محمد رضا جباری و سردبیرش مهدی پیشوایی است. فهرست مقالات این شماره فصل نامه و نویسندگان آن به شرح زیر است:

1-     مفهوم "امام" در گذر زمان (تا نیمه سده دوم) / مرتضی بهرامی خشنودی

2-     تأثیر روابط عثمانیان و ازبکان بر حیات دولت صفوی در عصر شاه طهماسب / حمید حاجیان

3-     علل ورود علویان به طبرستان تا تشکیل دولت علوی 250ق.م. / محمد شورمیج

4-     انصار امیر مؤمنان (ع) / سعید طالقانی

5-     دیوان حسبه و شروط احراز آن در عصر عباسیان / غلامرضا منتظری

6-      بررسی کاربردهای لقب "امیرالمؤمنین" در بستر تاریخ اسلام (1) / حامد منتظری مقدم

 

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


کتاب چندهمسری واسلام نوشته دکتر صدیقه وسمقی استاد فقه و حقوق دانشگاه تهران،توسط کمته پژوهش انجمن منتشر شد . این کتاب که حاوی مقاله تفضیلی پیرامون جایگاه چندهمسری در اسلام است، توسط مولف آن به خوبی موفق به ابهام زدایی از ضرورت این مسئله در شرایط زمانی و مکانی موجود شده است . این کتاب شامل پیش گفتاری از انجمن و مقدمه مولف و نیز فهرست انتشارات انجمن است .

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


خانم فائزه توکلی عضو کمیته پژوهش انجمن این در نشستی که به منظور نقد لایحه حمایت از خانواده تشکیل شده بود سخنانی به شرح  زیر ایراد کرد .

در طول تاریخ، تمدن ایرانی دور از هر گونه بی بند و باری، بر فرهنگ اقتدار و شوکت خانواده و زن ایرانی، استوار بوده است. خانواده که ترکیبی است از زن و مرد و فرزندان، همواره کانون آرامش و پایه و اساس هر زندگی اجتماعی به شمار آمده و تأثیر بسیار مهمی بر نحوه رفتار شهروندان و محکی و آزمونی برای سلامت جامعه است .

اما ماده 23 لایحه حمایت از خانواده تیشه  بر ریشه خانواده که اساس تمدن ایرانی در گذشته و حال بوده است، زده است به دلایلی که در ذیل می آید:

1- یکی از مباحث در خانواده، مسئله عدالت است در تعریف وظایف زن و مرد و فرزندان نسبت به هم، در حالی که طرح این لایحه زمینه بی عدالتی را در پی خواهد داشت.

2- در صورت اختیار کردن همسر دوم، همسر اول در صدد انتقام و کینه جویی بر می آید و نیز آسیب شناسی فرزندان طلاق و رها شده بحث جداگانه ای را به لحاظ جامعه شناسی می طلبد که در اینجا نمی گنجد.

3- اسم لایحه با عنوان حمایت خانواده است و حال آنکه در جامعه شناسی ازدواج مجدد مرد با حضور همسر اول خیانت تلقی می گردد.

4- شرط توانایی مالی مرد، به نوعی حمایت از اقشار ثروتمند و توانای جامعه می باشد و قانون حمایت خانواده کاملا جنبه طبقاتی جانبدارانه دارد.

5- در ازدواج دوم بر فرض تشکیل خانواده، ازدواجشان در مواردی ثبت نمی شود و بچه هایشان از بردن ارث محروم می شوند و در نتیجه همسران دوم و زن های صیغه ای و کودکان آن ها در این نوع ازدواج بسیار لطمه می بینند.

6- از تأثیرات این لایحه، ایجاد جو ناامنی در بین جوانان و عدم رغبت آنان به ازدواج و تشکیل خانواده می باشد. لذا آنان با الگو گرفتن از پدرانی که همسر دوم دارند، زیر بار تعهد خانوادگی نرفته و به دنبال آن افزایش بچه هایی که بدون شناسنامه پدر و یا مادری می باشند را پیش رو خواهیم داشت .(یکی از معضلاتی که غرب با آن روبروست.)

7- افزایش رشد جمعیت با تعدد زوجات و ایجاد جامعه گسترده بی هویت محقق می شود و سوق دادن  به سمت خانواده گسترده خود نوعی بازگشت به قهقراست.

8- و در آخر اینکه لایحه حمایت از خانواده با تغییراتی که دولت در آن داده،شوکت هزاران ساله زن ایرانی را مخدوش می سازد.

 

لینک نوشته
شنبه ٢۱ دی ،۱۳۸٧ - انجمن زنان پژوهشگر


جهت رويت مطالب قبلي به آرشيو وبلاگ مراجعه كنيد
 
انجمن زنان پژوهشگر تاريخ
اخبار وبلاگ ها
ليست وبلاگ ها

آمار و خروجی
  RSS 2.0  


Powered by:
پرشین وبلاگ