- انجمن زنان پژوهشگر تاریخ -
 
 

 

امسال جشن رمضان و مهرگان و آغاز سال تحصيلي توامان بود .

رمضانی دیگر فرا رسید و خوان نعمت الهی گسترده شد تا بندگان او بیدریغ  از آن متنعم شوند و روح فسرده از یک سال کشاکش و افت و خیز و جنجال دورانشان، آرامشی دوباره گیرد ما نیز توفیق آن داشتیم که در انجمن عزیزانی را در این ماه عزیز و پر برکت میزبانی کنیم و البته در دریغ و افسوس جای خالی دوستانی هم بمانیم که خانه دلمان همیشه و همه جا برویشان گشاده است

 هر چند پاسداشت جشن های باستانی از جمله مهرگان می رود که به دست فراموشی سپرده شود اما شاید امروز بیش از هر زمان دیگر جامعه ما و نسل جوان ما نیاز به شناخت تاریخ و گذشته خود و احیاء میراث باستانی خود داشته باشند و نیز یادآوری روزهای خوش و مناسبت های شادی آفرین بیش از گذشته صفابخش روح خسته و آزرده آنان شود.

و شروع سال تحصیلی با نغمه های ناصواب ایجاد محدودیت برای ورود دختران به دانشگاه ها همراه بود. نغمه هایی که طی سالهای گذشته نیز با افزایش تعداد دختران داوطلب و دانشجو آغاز شده بود اما با واکنش های تند فعالان حوزه زنان روبه رو شده به خاموش گراییده بود. امسال هر چند دانشگاههای سراسری تحت پوشش وزارت علوم به ظاهر محدودیتی برای پذیرش دانشجویان دختر نداشتند، اما وزارت بهداشت بالاخره موفق شد در رشته پزشکی ظرفیت ها را برای دختران محدود کند. این محدودیت که به بهانه روند صعودی افزایش فارغ التحصیلان دختر رسماً در رشته های پزشکی آغاز شده در صورتی که ادامه یابد نه تنها حق تحصیل علم و کمال و پیشرفت از دختران سلب می شود بلکه با ورود داوطلبین حائز رتبه های پایین تر، سطح علمی فارغ التحصیلان روز به روز سير نزولی خواهد یافت که این مسئله نه به نفع دانشجویان، نه به نفع جامعه علمی و نه به مصلحت کشور است.

آنچه مسلم است، این سیاستی که طی سالهای اخیر بارها تا مرحله اتخاذ پیش رفته و متوقف شده بیش از هر چیز منبعث از نگرش مرد سالار حاکم بر اندیشه برنامه ریزان در حوزه آموزش ماست که با یک بررسی سطحی می توان اثرات آن را در جای جاي برنامه ریزی ها و تصمیم گیری ها مشاهده کرد . اشتباه نكنيد ، لازم نيست تبعيض را لزوماً در قوانين و مقررات جستجو كرد ( که در این صورت به قطع و یقین نتیجه حاصل می شود) بلکه در شیوه ها و بسیاری رویه ها می توان آن را به وضوح دید. آیا در میان روسای دانشگاهها، روسای گروهها، مدیران بخش های مختلف اجرایی وزارت علوم و حوزه های تابعه و اعضای هیات علمی دانشگاهها عدالت جنسیتی وجود دارد؟

هيچ فكر كرده ايد چرا بعضي از گروههای تحصیلی خصوصا در مقطع دکتری که علاوه بر آزمون تخصصی از داوطلب مصاحبه می گیرند، زنان را پذیرش نمي كنند؟ البته پاسخ به این سوال خیلی مشکل است. چون ظاهراً معیار خاصی برای پذیرش در این مرحله وجود ندارد و به عبارت دیگر سلیقه و خواست و اراده افراد در این زمینه بیشترین نقش را ایفا می کند.

انجمن با توجه به این که یکی از مهم ترین اهدافش، ارتقاء سطح علمی اعضاء و زنان پژوهشگر تاریخ است، نمی تواند نسبت به این مسئله بی توجه باشد. لذا از گروه های تاریخ دانشگاه های سراسر کشور می خواهد که این عزیزان نیز بیش از پیش مصالح و منافع جامعه علمی کشور را در نظر داشته و نیز به سرنوشت زنانی که با مشقت و مرارت فراوان (به دلیل داشتن نقش های متعدد و همزمان) پا بر سکوی پرش به مرحله ای بالاتر می گذارند، توجه نشان دهند.

 

لینک نوشته
شنبه ٢٩ مهر ،۱۳۸٥ - انجمن زنان پژوهشگر


مهرگان ایران

 هشتم اكتبر روز «مهر» از ماه مهر و «روز مهرگان» است كه ايرانيان از هزاره دوم پيش از ميلاد آن را گرامي داشته اند و بعدها دومين روز مهم سال پس از «نوروز» به شمار آورده و مفصل ترين مراسم از جشن هاي شش روزه مهرگان را در اين روز برگزار كرده اند. از سده جاري به دليل نامعلوم، روز مهرگان از شانزدهم مهر به چهاردهم اين ماه منتقل شده است!. مهر (ميترا) در پارسي مفهوم «فروغ، روشنايي، دوستي، پيوستگي، پيوند و محبت» داشته و ضد دروغ، دروغ گويي، پيمان شكني و نامهرباني كردن بوده است. در زبان پارسي، واژه «دروغ» ازسه هزار سال پيش تغيير نيافته كه تلفظ اوليه آن «دروگ» بود. پيش از هخامنشيان، جشن مهرگان را بغ يادي ( (بگ يادي) «ياد خدا – سپاسگزاري از خدا» مي گفتند. بغداد (خدا آن را داده ) نام درختستاني در نزديكي تيسفون پايتخت اشكانيان و ساسانيان بود كه بعداً به صورت شهر درآمد و پايتخت عباسيان شد. مورخان در همه كشورها، با توجه به اين جشن ها، تداوم بكار بردن واژه مهربان و رعايت خصلت مهربان بودن و مهرباني كردن در ميان ايرانيان كه طبيعت ثانوي آنان شده و به اصطلاح در خونشان قرار گرفته است، ايرانيان را مهربان ترين، باگذشت ترين و ميهمان نواز ترين مردم جهان نوشته اند.

عمر خيام نيشابوري كه تقويم خورشيدي را تنظيم كرده درباره مهر ماه و جشن مهرگان گفته است: «اين ماه را از آن مهرماه گويند كه مهرباني بود مردمان را بر يكديگر، از هر چه رسيده باشد، از غله و ميوه نصيب باشد، بدهند و بخورند با هم.».

فلسفه آيين هاي مهرگان سپاسگزاري به درگاه خداوند به خاطر بركاتي كه عنايت كرده و تحكيم دوستي و محبت ميان انسانها است.

ايرانيان از دير زمان كوشيده اند كه كارهاي مهم را از مهر ماه آغاز كنند، از جمله ازدواج و تشكيل زندگاني خانوادگي. به نوشته مورخان يوناني، به دستور داريوش بزرگ بود كه دبستان هاي ايران از مهر ماه آغاز به كار كرده اند و انتشار همين نوشته ها سبب شد كه در سراسر جهان آغاز سال تحصيلي از سپتامبر (10 شهريور تا 10 مهر ) قرار داده شود. اين مورخان نوشته اند كه در دبستانها كه ويژه پسران ايران بود به كودكان مي آموختند كه اقتدار و عظمت وطن و حفظ تمدن آنان بستگي به آن دارد كه متحد باشند و ارتشي شكست ناپذير داشته و همواره آماده دفاع از وطن باشند. داريوش بزرگ حكومت خود را از مهر ماه آغازكرد ه بود. مهستان (سناي ايران در برابر سناي روم) كه ازسال 137 پيش از ميلاد آغاز به كار كرد فعاليت سالانه اش را روز پس از جشن مهرگان ( 17 مهر ماه ) از سر مي گرفت. درعصر دودمان پهلوي نيز گشايش سال پارلماني ايران از مهر ماه مقرر شد.

 

لینک نوشته
سه‌شنبه ۱۸ مهر ،۱۳۸٥ - انجمن زنان پژوهشگر


اطلاعيه

انجمن زنان پژوهشگر تاريخ برگزار مي کند :

 

اولين دوره آموزشي شيوه هاي مدرن تاريخ نگاري (ويژه پژوهشگران تاريخ)

مدرس : دکتر منصوره اتحاديه

  

زمان : 9 آبان تا 14 آذرماه (روزهاي سه شنبه)       ساعت : 17 –  15

مکان : دفتر انجمن ميدان انقلاب – بعد از جمالزاده جنوبي – خيابان نوفلاح – خيابان ديلمان – شماره 71

 

آخرين مهلت ثبت نام : 25 مهرماه

براي دريافت اطلاعات بيشتر مي توانيد با شماره هاي 66917570 – 66917569 تماس بگيريد .

 

(با توجه به ظريفيت محدود اين دوره ، اولويت با اعضاي انجمن و کساني است که زودتر ثبت نام کرده باشند .)

 

لینک نوشته
سه‌شنبه ۱۸ مهر ،۱۳۸٥ - انجمن زنان پژوهشگر


تاریخ ایران را از هر حیث که بنگریم، چنان جایگاهی را به خود اختصاص می دهد که انگیزه ها و مطالبات بسیاری را برای مکتوب ساختن خویش فرا می خواند. اما باز هم چنان که باید، این انگیزه ها و مطالبات به جایی نرسید و شکل اول تاریخ نگاری که همانا خاطره نگاری است، آنچنان که باید جایگاه خود را در میان نویسندگان، آداب دانان و تاریخ نگاران ایرانی باز نکرد.

تاریخ ایران پر از حوادث عبرت آموزی است که اگر به رشته ی تحریر در می آمد، به ناچار راه های رفته را دوباره نمی پیمودیم و راه های نارفته را به محکی می آزمودیم. چرا که بدون شک آن زمان که ایران در هیاهوی صعب العبور مسائل داخلی و خارجی، قله های بالانشینی را نشانه گرفته بود، بسیاری از کشور های منطقه و حتی توسعه یافته ی امروز وجود خارجی نداشتند.

در این میان اما بودند سیاست مداران و حتی نویسندگانی که از زندگی سیاسی بسیاری پرده برداشتند و به گونه ای تاریخ را در میان اندک وقایع نگاری زمان خود، محفوظ نگاه داشتند. چنانکه تقسیم بندی وقایع نگاری ایران چهار نسل را برای تحریر وقایع به خود دیده است. نسل اول روشنفکران تاریخ نگار ایرانی، اندیشه های خود را الهام گرفته از تحولات کشور های خارجی(ملل فرنگ) می دانست. این روشنفکران، آغازگر نهضت مشروطه بودند و پایان کار خود را در به توپ بستن مجلس شورای ملی توسط محمد علی شاه و لیاخوف آمده از روس به نظاره نشستند. اما بر نوع واقعه نگاری ایرانی تاثیری گذاشتند که امروز معد از یکصد سال، وقایع نگاران پیرو خط و مکتب نهاده شده توسط آنان، مسیر خود خواسته را می پیمایند.

نسل دوم روشنفکران ایران، آزادمنشانه با پادشاهی که خوی جاه طلبانه اش بسیاری را به آن جهان فرستاد، به تعامل برخاست و بدون شک پایه ی پنجاه سال میراث روشنفکری ایرانی را در قرن بیستم میلادی بر جای گذاشت. در میان این نسل، اندیشمندانی همچون ملک الشعرای بهار، سید حسن تقی زاده، علی اکبر خان داور، صادق هدایت و محمد علی جمالزاده را می توان نام برد که اعتقاد به خلق هر اندیشه ی نو و تازه را در سر پروراندند و به ناچار شاه را بر آن داشتند که به کتابخوانی و مشورت ادبی و تاریخی با اینان بپردازد.

نسل سوم روشنفکران ایرانی از تحولات آذربایجان و ملی شدن نفت خود را بیرون کشید و احمد فردید، علی شریعتی، جلال آل احمد، بازرگان، حمید عنایت، شاملو، طبری و سید حسین نصر را به تحولات ایران معرفی ساخت. این گروه ایدئولوژی را حقیقت می پنداشت و برای برون فکنی جهان موجود از هر گونه پیچیدگی، هر عمل که می توانست انجام داد. همین حقیقت انگاری ایدئولوژی بود که در سال های دهه ی پنجاه مردم را به کوچه و خیابان روانه کرد و نظام پهلوی را برانداخت. این نسل تاریخ ساز و روشنفکر ایرانی هر چند به عنوان آموزگاران و قانون گذاران اخلاقی جامعه ی نوسازی شده ی ایران خود را مسئول می انگاشت، اما سال های پایانی عمر خود را به نظاره ی انقلابی نشست که تحولی ایدئولوژیک در خاورمیانه ایجاد کرد و این همان شد که نسل سوم اندیشمندان وطنی جای خود را به نسل چهارم یا همان نسل روشنفکر پس از انقلاب بدهد. نسل چهارمی که تا زمان نگذرد و نسل پنجمی پای به درون گود نگذارد و اظهار نظر نکند، نوشتن از آن خطایی محض می نماید.

 

* وقایع نگاری در ایرانیان

نتایج تحقیقات مرکز تاریخ نگاری برلین، آغاز وقایع نگاری در ایران را 129 سال پیش ذکر می کند. اما با وجود این سابقه ی طولانی در تاریخ نگاری معاصر، تا سه دهه ی گذشته، وقایع نگاری جنبه ای جز سرگرمی و تفنن به خود اختصاص نداده بود. برای مثال هنگامی که میرزا محمد خان احتشام السلطنه، نخستین رئیس مجلس شورای ملی در دوران انقلاب مشروطیت و یک از مدافعان و تلاش گران نظام آموزشی جدید در ایران، خاطرات خود را در سنین کهولت و در سال 1299 و در برلین به رشته ی تحریر در می آورد، در مقدمه ی آن چنین نوشت: «من این خاطرات را برای اینکه روزی منتشر شوند و عامه ی مردم آن را مطالعه نمایند، نمی نویسم. بلکه صرفا آن را برای بازماندگان و اولاد خود و آنهایی که مایل باشند از احوال پدرشان اطلاعاتی داشته باشند و اشخاصی که در طول زندگی با من به جهتی دوستی و دشمنی داشته اند و... می نویسم.»

تحقیقات اولیه ی تاریخ وقایع نگاری نشان می دهد که نسل اول روشنفکران ایرانی تنها 30 کتاب خاطرات از خود منتشر ساخته اند که این خاطرات عمدتا بین یک تا سه نسل بعد از حیات خاطره نویسان چاپ شده اند. در این میان حتی تمکن و پشتوانه ی دولتمردان پهلوی نیز آنان را به سوی وقایع نگاری زندگی خود جلب نکرد. مجید یوسفی در تحقیقات خود می نویسد: «در میان سه گروه از این مقامان شامل نخست وزیران، وزرا و سفرا که می توانستند خاطرات سیاسی خود را بنگارند، از 28 نخست وزیر، 365 وزیر و 492 سفیر که مجموعه ی آنها به 885 تن می رسید، تنها دو تن از سفرا (عبدالحسین مسعود انصاری و مشفق کاظمی) تا بهمن 57 خاطرات خود را منتشر نموده اند. در میان چپ باوران نیز که نزدیک به 60 سال فعالیت سیاسی داشته اند و خاطراتشان از میان کلیه ی فعالین سیاسی خواندنی تر بود، تا بهمن 57 تنها خاطرات نصرت الله فتحی کادر رده ی سوم حزب کمونیست منتشر شده است. در نتیجه از سال 1254 (یعنی از بیست سال پیش از انقلاب مشروطه) تا 1357 در طی بیش از یکصد سال، مجموعا 34 کتاب خاطرات از چهار نسل و از سه دوره ی روشنفکران ایرانی در حاکمیت و بیرون از حاکمیت به جا مانده است.»

اما از مهمترین دوره ی زمانی که اهالی ایران زمین اقدام به وقایع نگاری کرده اند و یادگارهایی از وقایع زندگی و زمانه ی خود برای آیندگان بر جای گذاشته اند، می توان دهه ی هفتاد را نام برد. در این زمان تعداد آثار به چاپ رسیده در حوزه ی خاطره نویسی به اندازه ای رو به فزونی نهاد که از میان 32 نهاد و سازمان و دانشگاه های داخل و خارج از کشور هیچ نهادی حاضر به جمع آوری آنان نشده است.

مهمترین ویژگی این آثار، حضور شاخص زنان به عنوان همپایان اصلی دولت مردان در زمینه ی وقایع نگاری است. یکی از نخستین کتاب های وقایع نویسی دهه ی هفتاد را «ثریا اسفندیاری» با نام «کاخ تنهایی» منتشر کرد. پنج سال پس از آن «مسعود بهنود» با چاپ و انتشار کتاب «این سه زن»خاطرات تیمور تاش، اشرف پهلوی و مریم فیروز، موفقیتی عظیم در این عرصه به دست آورد. پس از این کتاب نیز «فریده دیبا» مادر آخرین ملکه ی ایران و«تاج الملوک» خاطراتشان را منتشر کردند .«آذر آریانپور» همسر شجاع الدین شیخ الاسلام زاده، آخرین وزیر بهداشت و درمان سلطنت پهلوی نیز نوشته های خود را با نام «پشت دیوارهای بلند از کاخ تا زندان» به یک ناشر امریکایی سپرد و پس از یک سال این کتاب به فارسی ترجمه شد.

در پایان بایستی اذعان داشت که تاریخ معاصر ایران با چنین وقایع نگاری هایی نه تنها راه پر فراز و نشیب خود را به گونه ای ثبت شده احساس خواهد کرد، بلکه خواهد توانست با اطمیان از بررسی و جستجوی کلیه ی زوایای بیرونی تاریخی خود، دست تحریف را از دامن خود کوتاه نماید. چنان که فرداهایی، شاهد گمانه زنی ها و جعل اسناد و مدارک در بازنمایی و بررسی تاریخ معاصر ایران نخواهیم بود.

 

لینک نوشته
یکشنبه ۱٦ مهر ،۱۳۸٥ - انجمن زنان پژوهشگر


مهرگان ایران

امروز هشتم اكتبر روز «مهر» از ماه مهر و «روز مهرگان» است كه ايرانيان از هزاره دوم پيش از ميلاد آن را گرامي داشته اند و بعدها دومين روز مهم سال پس از «نوروز» به شمار آورده و مفصل ترين مراسم از جشن هاي شش روزه مهرگان را در اين روز برگزار كرده اند. از سده جاري به دليل نامعلوم، روز مهرگان از شانزدهم مهر به چهاردهم اين ماه منتقل شده است!. مهر (ميترا) در پارسي مفهوم «فروغ، روشنايي، دوستي، پيوستگي، پيوند و محبت» داشته و ضد دروغ، دروغ گويي، پيمان شكني و نامهرباني كردن بوده است. در زبان پارسي، واژه «دروغ» ازسه هزار سال پيش تغيير نيافته كه تلفظ اوليه آن «دروگ» بود. پيش از هخامنشيان، جشن مهرگان را بغ يادي ( (بگ يادي) «ياد خدا – سپاسگزاري از خدا» مي گفتند. بغداد (خدا آن را داده ) نام درختستاني در نزديكي تيسفون پايتخت اشكانيان و ساسانيان بود كه بعداً به صورت شهر درآمد و پايتخت عباسيان شد. مورخان در همه كشورها، با توجه به اين جشن ها، تداوم بكار بردن واژه مهربان و رعايت خصلت مهربان بودن و مهرباني كردن در ميان ايرانيان كه طبيعت ثانوي آنان شده و به اصطلاح در خونشان قرار گرفته است، ايرانيان را مهربان ترين، باگذشت ترين و ميهمان نواز ترين مردم جهان نوشته اند. 

عمر خيام نيشابوري كه تقويم خورشيدي را تنظيم كرده درباره مهر ماه و جشن مهرگان گفته است: «اين ماه را از آن مهرماه گويند كه مهرباني بود مردمان را بر يكديگر، از هر چه رسيده باشد، از غله و ميوه نصيب باشد، بدهند و بخورند با هم.».

فلسفه آيين هاي مهرگان سپاسگزاري به درگاه خداوند به خاطر بركاتي كه عنايت كرده و تحكيم دوستي و محبت ميان انسانها است.

ايرانيان از دير زمان كوشيده اند كه كارهاي مهم را از مهر ماه آغاز كنند، از جمله ازدواج و تشكيل زندگاني خانوادگي. به نوشته مورخان يوناني، به دستور داريوش بزرگ بود كه دبستان هاي ايران از مهر ماه آغاز به كار كرده اند و انتشار همين نوشته ها سبب شد كه در سراسر جهان آغاز سال تحصيلي از سپتامبر (10 شهريور تا 10 مهر ) قرار داده شود. اين مورخان نوشته اند كه در دبستانها كه ويژه پسران ايران بود به كودكان مي آموختند كه اقتدار و عظمت وطن و حفظ تمدن آنان بستگي به آن دارد كه متحد باشند و ارتشي شكست ناپذير داشته و همواره آماده دفاع از وطن باشند. داريوش بزرگ حكومت خود را از مهر ماه آغازكرد ه بود. مهستان (سناي ايران در برابر سناي روم) كه ازسال 137 پيش از ميلاد آغاز به كار كرد فعاليت سالانه اش را روز پس از جشن مهرگان ( 17 مهر ماه ) از سر مي گرفت. درعصر دودمان پهلوي نيز گشايش سال پارلماني ايران از مهر ماه مقرر شد.

 

لینک نوشته
یکشنبه ۱٦ مهر ،۱۳۸٥ - انجمن زنان پژوهشگر


بسمه تعالي

انجمن زنان پژوهشگر تاريخ برگزار مي كند :

گفتگويي پيرامون

تاریخ نگاری جنسیتی در ایران

با حضور

افسانه نجم آبادی 

زمان :  پنج شنبه 13/7/85                         ساعت :‌ 10 الي 12

مكان : ميدان انقلاب ، بعد از جمالزاده جنوبي ، خيابان نوفلاح  خيابان ديلمان ، شماره 71      تلفکس : 66917570

Emil : zananetarikh@yahoo.com

لینک نوشته
دوشنبه ۱٠ مهر ،۱۳۸٥ - انجمن زنان پژوهشگر


بسمه تعالي

 

انجمن زنان پژوهشگر تاريخ برگزار مي كند :

 

 نقش زنان در نهضت های رهايی بخش

 

با حضور

دکتر محمد تقی امامی خويی 

 زمان :  چهارشنبه 5/7/85            ساعت :‌ 16 الي 18

مكان : ميدان انقلاب ، بعد از جمالزاده جنوبي ، خيابان نوفلاح  خيابان ديلمان ، شماره 71                      

تلفکس : 66917570        Emil : zananetarikh@yahoo.com                    

 

لینک نوشته
دوشنبه ۳ مهر ،۱۳۸٥ - انجمن زنان پژوهشگر


به نام خدا

 

 

 

با سلام و احترام 

        ضمن تبريک حلول ماه مبارک رمضان ، بدين وسيله از حضرتعالي دعوت مي شود با حضور ارجمندتان در نشست علمي مهر ماه اين انجمن ، بر غناي آن بيفزائيد .

سخنران اين جلسه ، جناب آقاي دکتر محمد تقی امامی خويی است که نتايج مطالعات خود را پيرامون موضوع " نقش زنان در نهضت های رهايی " ارائه خواهد داد .

 

 

                                    با تشكر و آرزوي توفيق

                                    فخرالسادات محتشمي پور

                                    رئيس هيأت مديره

 

 

 

 

 

 

 

زمان : چهارشنبه 5/7/85                           ساعت : 16 الي 18    

مكان : ميدان انقلاب ، خيابان آزادي ، بعد از جمالزاده جنوبي ، خيابان نوفلاح  ، خيابان ديلمان ، شماره 71   

تلفن : 66917569  -  66917570

 

لینک نوشته
دوشنبه ۳ مهر ،۱۳۸٥ - انجمن زنان پژوهشگر


جهت رويت مطالب قبلي به آرشيو وبلاگ مراجعه كنيد
 
انجمن زنان پژوهشگر تاريخ
اخبار وبلاگ ها
ليست وبلاگ ها

آمار و خروجی
  RSS 2.0  


Powered by:
پرشین وبلاگ